Tranh thủ lúc dừng tay chờ chủ vườn pha thêm thuốc, tháo vội chiếc khẩu trang đang che gần kín khuôn mặt, anh Vũ hít một hơi khí trời thật sâu cho đã thèm, thở dài rồi san sớt: “Công việc không nặng lắm, nhưng mồ hôi đổ nhộn nhịp vì phải kéo theo sau lưng cái ống cao su dài cả trăm thước, lại còn phải xoay trở liên tiếp cái cần xịt dài hơn 2 thước cho thuốc phun dính đều khắp từng tàn cây; thuốc phun ra rồi cũng dính trở lại áo một phần mỗi khi mình đi tới… nên làm cho nó càng ướt thêm”
Nhưng hết thảy anh em của tổ đều là hộ nghèo nên thường mua bình Trung Quốc, mà còn phải mua trả góp, bằng lòng mức giá cao hơn khoảng 10%. Anh kể: “Cái bình gạt tay 14 lít – bơm hơi bằng tay, vừa bơm vừa xịt, mỗi ngày cật lực xịt được khoảng 20 bình, chủ ruộng trả công 6. 000 – 170. Út Định lại ngẩng mặt nhìn trời, có chút gì đó lo lắng, nói rằng: “Tốt nhứt là nên xịt thuốc theo buổi đứng, vì mùa này, làm vậy sẽ tránh được những trận mưa chiều rửa trôi hết ngay sau khi thuốc vừa mới được xịt xong”.
Những người giao kèo “tác chiến” ở phía “đầu ra” của… thuốc độc lại tiếp tục ôm cần xốc tới. Đôi khi vài áng mây trôi ngang qua làm dịu hẳn ánh nắng buổi sáng đã bắt đầu gay gắt. Người bị ngộ độc có triệu chứng: hoa mắt, co giật toàn thân, vã mồ hôi, nước miếng nhiều… Người đã bị ngộ độc nhẹ tiềm ẩn trước đó cũng sẽ bị nhiễm độc nhanh hơn – yếu tố nhiễm độc mạn tính.
– Theo viện Y học bản địa Việt Nam, phốtpho hữu cơ – thành phần thuốc bảo vệ thực vật, có thể xâm nhập thân qua đường tiêu hóa, hô hấp, da, niêm mạc (nhất là mắt). Theo anh Sen, giá bán những bình xịt thuốc các nhãn hiệu Trung Quốc hiện khoảng hơn 2 triệu đồng/cái, bình xuất xứ Nhật Bản khoảng hơn 5 triệu đồng/cái.
000 – 7. Nhận được truyền động, bơm nén tiếp kiến tạo áp lực, các vòi phun lại đấu phun xèo xèo. Việc của người nghèo Khác với vùng trồng cây trái, ở vùng sinh sản lúa, rau màu… người ta xịt thuốc sâu bằng các loại bình xịt đeo trực tiếp trên lưng.
Không kịp ngơi tay, Út Định cầm tay quay “kích” cho cái máy dầu hoạt động trở lại. 000 đồng/ngày. Anh Đào Bình (47 tuổi) thành viên cao tuổi nhất của tổ, nói chen vào: “Riêng cái bình không đã nặng hơn 20kg, đổ đầy thêm 25 lít nước nữa mà phải mang trên lưng, lội dưới ruộng bùn… Ngày nào xịt nhiều thì ham, nhưng tối về nhà thuộc cấp giở hổng lên; bữa nào trời có gió, thuốc bay vô mặt sứ, tối về mắt mũi nóng rần!” Trong khi đó, Danh Hoàng Sơn (22 tuổi) thành viên trẻ tuổi nhất của tổ cũng “có những ngày xong công việc dưới ruộng, lên bờ mệt quá phải nằm lăn ra bờ đất nghỉ cho khỏe lại rồi mới về nhà, có khi tối mịt”.
Ở xã Đông Thắng, huyện Cờ Đỏ một xã nghèo vùng sâu của Cần Thơ, có chí ít chín hộ gia đình đã bớt nghèo nhờ tự nguyện làm thành viên của tổ xịt thuốc mướn chuyên nghiệp.
Nhưng do lề thói và tính chất công việc… sức khỏe con người đã không được bảo vệ. Theo Út Định, làm vườn với diện tích lớn, dù chủ vườn phải trang bị đầy đủ máy móc hỗ trợ nhưng chẳng thể làm nổi chuyện phun xịt thuốc, nên ở xứ quýt hồng không thể thiếu những người chuyên xịt thuốc mướn”. Dù vậy, người nghèo ở thôn dã cũng xem đây là phương kế sống. Dầu dãi cùng độc chất sớm mai vừa thức thì chiếc áo trắng úa màu mà Sáu Vũ (Trần Thanh Vũ) đang mặc trên người đã ướt dầm, hai mắt đỏ gay.
Bởi lẽ theo cảm nhận của người trong nghề, Sáu Vũ nói: “Trong thời kì nghỉ trưa, người đã xịt thuốc cả buổi sáng sẽ thấm thuốc nên nếu chiều mà còn phải xịt nữa sẽ rất mệt. Thế mà những người xịt thuốc mướn chuyên nghiệp phải làm công việc của họ trong không gian như vậy từ ngày này qua ngày khác. 000 tấn thuốc bảo vệ thực vật và nhiều chế phẩm khác mỗi năm trong quá trình sản xuất.
Theo phương thức này, khi nhận bình, người mua phải thanh toán ngay 1/3 giá trị, sau hai mùa lúa phải hoàn tất việc trả số tiền còn nợ lại. Anh Đào Sen, một thành viên của tổ này cho biết: “Trước khi nhập nhóm, mỗi người phải tự sắm một cái bình xịt máy” (bình xịt có động cơ). Với cái bình có động cơ, mỗi ngày có thể xịt được 30 bình thuốc, tiền công 10.
Vậy nhưng, chưa có thống kê đầy đủ về chừng độ tổn hại sức khỏe đối với người trực tiếp thực hiện các thao tác phun xịt, các ghi nhận đều chỉ mới dừng lại ở tác động tới môi trường sống của nhiều loài thủy sản. Anh Đào Bình cho rằng: “Bây giờ làm đồng người ta chỉ mướn xịt thuốc vì họ sợ thuốc độc.
” Ở phía đằng kia, chủ vườn quýt hồng Huỳnh Hồng Kim Định (Út Định) thuộc xã Tân Thành, huyện Lai Vung (Đồng Tháp) vừa tất tả cân, đo, định lượng thuốc gồm nhiều loại, pha đầy hai cái thùng nhựa to đùng.
“Có những loại thuốc rất độc, người ta dặn phải mang áo mưa, đeo kiếng (kính) bảo hộ mắt… khi xịt, nhưng mang cái áo mưa là mồ hôi đổ như tắm, không chịu nổi; còn mang cái kiếng vô, quơ cái cần xịt chừng ba đường là nó mờ căm, hết thấy đường đi…” Chính nên chi, những người này chỉ còn biết “xả thân” sao cho công việc tốt nhất với mức giá công nhật họ nhận được khoảng 150.
000 đồng/bình, lỡ đổ bịnh hổng đủ tiền thuốc”. Sáu Vũ san sớt: “Làm riết rồi quen, chứ hồi mới vô nghề cũng bị nhức đầu vì mấy cái mùi thuốc”.
000 đồng/bình, nhưng anh Đào Sen cho rằng: “Muốn xịt 30 bình thuốc mình phải đổ cho máy bơm thuốc 1 lít xăng, tiền xe đi lại nếu đi xa, cơm tự lo… thì phải dành dụm lắm mới trả nợ mua bình đúng hẹn được”.
Nghĩ cũng buồn khi công việc làm người ta sợ mình lại nhào vô, nhưng cũng nhờ người ta sợ mà mình kiếm sống được!” bài và ảnh: Ngọc Tùng – Theo chi cục Bảo vệ môi trường khu vực Tây Nam bộ, đồng bằng sông Cửu Long sử dụng khoảng 500. Nếu đi ngang qua những khu vườn đang phun thuốc, vững chắc người đi đường sẽ vượt nhanh qua để không phải hít thở lâu trong bầu khí khó ngửi ấy.
“Xong việc, nhảy xuống kinh tắm táp sạch sẽ, về nhà ngơi nghỉ hoặc lai rai với bạn bè, sáng ngày đêm sau lại “chiến đấu” tiếp”, Sáu Vũ cười, nói tỉnh bơ. Hoàng rùng mình, nhớ lại: “Cũng may là nhiễm thuốc hổng nặng, quậy nước chanh uống cho nó dã từ từ; hên cái nữa là lúc đó có nhiều người thấy chứ không là xanh cỏ rồi!” Hai Hoàng có cái may mắn là anh tìm được công việc khác thay thế cho nghiệp xịt thuốc mướn.
Người bị ngộ độc kinh niên, sẽ có dấu hiệu nhiễm độc nhanh và nặng hơn nếu có nhiễm cấp.
Khó khăn của anh tới mức không mua nổi một cái bình xịt mới để đi làm dịch vụ cho đàng hoàng, nhưng mà phải nài mua lại cái bình xịt từ người mua ve chai mua được ở đâu đó! Nhưng tới khi chứng kiến Hai Thành, một đồng nghiệp của anh cũng ở gần nhà bị ngộ độc thuốc, bất tỉnh nhân sự ngoài bờ ruộng, ngay sau đó lại tới lượt mình… Hai Hoàng đã quyết tâm bỏ nghề này.
Sở dĩ công việc phải bắt đầu từ sớm vì theo Sáu Vũ, những người chuyên xịt thuốc mướn thường làm theo buổi đứng – công việc bắt đầu từ sáng sớm để đến khoảng đầu giờ buổi chiều là chấm dứt. Anh Nguyễn Hữu Hoàng (Hai Hoàng) ở ấp Đông Hòa, xã Đông Hiệp (huyện Cờ Đỏ, TP Cần Thơ) một thời sống bằng nghề xịt thuốc mướn chuyên nghiệp.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét