Sau khi xây dựng xong nhà của mình, hai vợ chồng quan Thạc Lượng đã cùng nhau luận bàn với dân làng và tuyển các thợ giỏi để xây dựng đình làng
Người ta không hiểu lý do vì sao, hàng trăm người thợ được huy động chạm khắc và đục đẽo cột kèo nhưng không có một sai sót nào. Hàng nghìn chi tiết được chạm khắc trong đình không có một chi tiết nào trùng. Hành động này của bà trở nên một tượng trưng tuyệt trần của người dâu hiền vợ thảo xứ Kinh Bắc nói chung và quê hương Đình Bảng nói riêng.
Mỗi cột mang một con số khác nhau. Người đến đình không chỉ có lòng tâm linh mà còn bị tê mê bởi những đường nét kiến trúc và chạm khắc tinh xảo như thế. Sự cuốn hút đầu tiên với du khách là bức cửa Võng lớn ở cung giữa thuộc gian bên ngoài. Điều này nếu chỉ nhìn bằng mắt thì khó phát hiện. Tuy nhiên, với đình Đình Bảng, bên cạnh những ý nghĩa truyền thống, người dân khắp vùng còn nhắc mãi và tôn thờ như một biểu tượng của người dâu hiền vợ thảo.
Nhưng điều mà người ta quan tâm và thầm cảm phục là dù rằng kích cỡ các cột không giống nhau nhưng kiến trúc đình tổng thể không hề bị khập khiễng”.
Ngôi nhà đã được tổ chức UNESCO châu Á- thái hoà Dương chọn là di tích cần được bảo vệ. Người ta đặt nhiều giả thuyết về cách chuyển vận của bà, và lúc khó lý giải nhất thì ai cũng chặc lưỡi cho rằng đó là vì ái tình bà dành cho người chồng của mình quá lớn. Đây cũng là một nét hiếm gặp ở những ngôi đình khác. Chúng dùng thủ đoạn, buộc xích sắt vào chân cột đình, dùng xe kéo đổ đình nhưng không thành.
28 bộ long và hàng chục bộ ly, quy, phượng, không một bộ nào giống nhau về hình thể cũng như kích cỡ. Tuy nhiên, rất may là đội thiếu niên du kích Đình Bảng phối hợp với lực lượng quân và dân khi dò la phát hiện đã kịp thời ngắt được dây khiến bộc phá không nổ. Bi ểu t ượng c ủa chi ến th ắng Khi thực dân Pháp xâm lăng, chúng đã chiếm đóng cả vùng Đình Bảng và mưu mô phá đình.
Cũng chính bởi điều này mà đình Đình Bảng trở thành tượng trưng về người đàn bà đảm trách tháo vát, hết dạ thương yêu và tôn thờ chồng. Bức lưỡng nghệ (một con đực, một con cái) phục chầu mỗi con một vẻ, rất sinh động. Trong lịch sử đã từng xuất hiện Nguyên Phi Ỷ Lan từng hai lần nhiếp chính với những đóng góp to lớn cho triều đại nhà Lý phồn thịnh.
Nhận nhiệm vụ tại xứ Thanh, ông không quản ngại rời quê hương đến Thanh Hóa, bảo vệ miền biên thùy và định cư luôn ở đó. Nhiều dấu hỏi đươc đặt ra cho các đời đời sau bàn bạc và bái phục. Để tỏ lòng yêu chồng, cảm ơn miền quê đã sinh ra đức lang quân ráo trọi của mình, bà Nguyên đã không quản ngại bí hiểm giấu chồng, về tận quê hương Thanh Hóa tìm những cây gỗ lim to đẹp nhất với ý tưởng xây dựng đình làng.
Khi bước chân qua cửa tam quan, mọi tinh hoa của nghệ thuật chạm khắc của thế kỷ XVIII khiến người ta phải buông những câu trằm trồ khâm phục.
Hai người đã nên vợ nên chồng và có một đời sống hạnh phúc. Gỗ hồ hết do bà Nguyên chuyển từ Thanh Hóa quê mình ra, là gỗ lim chuẩn, được chọn lọc khá kỹ về chất lượng. Đình cũng được xây dựng lâu nhất trong lịch sử xây dựng đình, kéo dài 36 năm, từ 1700 - 1736 mới hoàn thành. Mái đình tỏa rộng, chiếm đến 2/3 chiều cao tổng thể của đình tạo sự kỳ bí và bề thế.
Trước khi thủ xướng việc xây dựng đình làng, bà Nguyên đã cùng chồng tạo nên một kiến trúc nhà độc đáo. Ông Đặng Đình Luân, trưởng ban quản lý di tích đình Đình Bảng cho biết: "Vào thời điểm những năm 2000 khi Nhà nước về khảo sát để trùng tu xây dựng đình mới phát lộ ra nhiều điều đặc biệt.
Tương truyền, Nguyễn Thạc Lượng thuở nhỏ học rộng tài cao sáng dạ hơn người. Đến thời Lê Sơ xuất hiện bà Nguyễn Thị Nguyên, người có công mang gỗ lim từ Thanh Hóa ra làm đẹp cho quê chồng. Người ta gọi đó là một đình Đình Bảng thu nhỏ bởi những nét tương đồng hiếm có của hai kiến trúc này
Bức cửa Võng được chạm lộng kết hợp với chạm nổi tinh xảo trên cả 7 lớp, 9 ô với các đề tài tứ linh, tứ quý. Cho đến giờ, gần 300 năm đã trôi qua, nhưng vào những dịp việc làng, hàng nghìn người ngồi lên sàn đình cùng một lúc mà ngôi đình vẫn rất chắc chắn. Hàng nghìn họa tiết trong ngôi đình không cái nào giống nhau.
Người dân nơi đây rất kiêu hãnh cho rằng Đình Bảng là vùng đất của những người con dâu gánh vác. Bức Võng mở ngang một gian, kéo dài từ Thượng lương xuống Hạ xà. D ương Thu. Ngôi đình c ủa nh ững đi ều đ ặc bi ệt Một nét lạ trong kiến trúc đình Đình Bảng đó là thiết kế đình nhà sàn. Bức bát mã quần phi được biểu lộ hết sức sống động giúp người xem thấy được sự phóng khoáng và nét thanh bình của mảnh đất này qua hình ảnh và tư thế của từng chú ngựa, không con nào giống con nào.
Đó là hình ảnh bà Nguyễn Thị Nguyên, vợ quan trấn thủ Nguyễn Thạc Lượng. Bi ểu t ượng c ủa ng ười dâu hi ền v ợ th ảo Đình Đình Bảng thờ ba vị thành hoàng: Cao Sơn chúa thượng (thần núi), Thủy bá bệ hạ (thần Nước) và Bách lệ thánh thượng (thần đất). Tòa Bái Đường (Đại Đình) là công trình quan yếu nhất của đình với thiết kế hình chữ nhật dài 20m, rộng 14m chia làm bảy gian, hai chái nằm trên nền cao bó đá xanh có hai bậc cấp.
Lớn lên, với kiên tâm giúp nước giúp dân, dẹp trừ bạo loạn, ông đã trường đoản cú nhiều lời mời gọi xa hoa với công việc nhàn hạ chốn kinh kỳ để xung phong làm chức quan trấn giữ (tương đương với lính biên phòng hiện tại - PV), chuyên đi trấn giữ tại các vùng biên ải. Mỗi bức chạm khắc ở đình là một tác phẩm không lặp lại tạo nên sức quyến rũ kỳ lạ. Đình được xây dựng cao hơn mặt đất chừng một mét với những cột trụ chống bằng gỗ lim to, chắc và nhuộm màu trầm tích của thời kì gần 300 năm có lẻ.
Mọi nét chạm trổ đều được làm thủ công bằng tay, với con mắt nghệ thuật tài hoa của những người con thường nhật trên quê hương Đình Bảng. Hiện tại, người dân Đình Bảng kiêu hãnh coi nhà văn Nguyệt Tú là một hình mẫu lý tưởng tiếp nối truyền thống dâu hiền vợ thảo, người có công chăm lo gia đình, là hậu phương vững chắc cho chồng có được một danh vị đáng nể là nguyên Chủ tịch Quốc hội Việt Nam, ông Lê Quang Đạo.
Khi khớp các cột với nhau, mọi thứ đều chém đẹp một cách hoàn hảo đến không ngờ. Đến khi hết tuổi cống hiến, ông Lượng về quê hương Đình Bảng cùng người vợ đảm nhiệm tháo vát hết lòng thương yêu chồng con.
Được xây dựng trên thế đất tụ thủy tang phong, nghĩa là nằm trên lưng của một con nhện đồ sộ, đình Đình Bảng được coi là kiến trúc tuyệt hảo trong số những kiến trúc cổ của Việt Nam. Sắc thái và hình hài mỗi con long, ly, quy, phượng cũng rất khác nhau, không có sự lặp lại hay trùng hợp. Sau nhiều dã tâm của quân thù muốn phá hoại không thành, ngôi đình đã trở thành biểu trưng thắng lợi quân thù xâm lược của mảnh đất Đình Bảng anh hùng.
Ông Luân chia sẻ: "Trong tổng số 84 cột đình, người ta đo được không một chiếc cột nào có chu vi bằng chiếc cột nào.
Kể cả những vảy trên thân rồng cũng được người thợ tẳn mẳn luồn lách đục khoét sao cho không một cái nào giống nguyên cái nào.
Bà Nguyên không quản lí đường xá bóng gió vất vả để mang về một điều gì đó thật là có ý nghĩa, đóng góp vào sự phát triển của quê hương người chồng mà bà hết mực tôn thờ và kính yêu. Ông đã gặp và đem lòng thương mến cô gái Nguyễn Thị Nguyên.
Ngôi nhà ấy hiện tại do ông Nguyễn Thạc Sủng, là hậu duệ dòng họ Nguyễn Thạc ở Đình Bảng nhìn và giữ gìn. Bên cạnh đó còn những bức chạm rồng tuyệt xảo như: Long vân đại hội, Ngũ long tranh châu, Lục long ngự thiên.
Những chiếc rường cột to, đường kính bằng tay hai người ôm mới hết khiến ai đến đây cũng phải trầm trồ thán phục khi biết quờ quạng số gỗ ấy được bà Nguyên, vợ quan Thạc Lượng cho người vận tải từ Thanh Hóa ra. Vì thế, dù điều kiện đường xá xa xôi và phương tiện chuyên chở khó khăn đến mấy bà vẫn quyết tâm làm cho bằng được.
Đó đều là những đường trổ hết sức tinh xảo. Kiến trúc nhà sàn thân thiện, thập thò dưới mái đình cong vút cổ kính khiến ngôi đình trở thành quyến rũ hơn trong mắt của khách thập phương.
Sau đó chúng lại mưu mô dùng bộc phá để phá bỏ.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét